Fjalor i Gjuhës Shqipe

Fjalori i fundit(2006) i publikuar nga ASHSH(Instituti i Gjuhësisë dhe Letërsisë) - rreth 48.000 fjalë

Kuptimi i fjalës gjej
gjej:

gje/j kal., -ta, -tur 1. e zbuloj atë që ka humbur a që është zhdukur, që është fshehur a që është mbuluar; kund. humb, humbas: e gjeti librin (orën); mezi e gjeta djalin. 2. e ndesh rastësisht; has në diçka zakonisht të papritur; shtie në dorë rastësisht; vë re atë që po e kërkoja: gjeti ca të holla; gjej emrin në listë; nuk i kam gjetur në rrugë i kam siguruar me punë e me mundim; gjeta përkrahje (mbështetje, kundërshtim, pengesa). 3. arrij të kem atë që më duhet a që më duket më i përshtatshëm: gjeta punë (biletë); kanë gjetur shoku-shokun; gjeti një burrë (një grua) të mirë; gjeti ngjyrën që i pëlqen; kush kërkon, gjen (fj. u.); gjej njëherë bari, pastaj shko e bli dhi! (fj. u.); /arrij të shfrytëzoj një pjesë të kohës a të mundësive që kam për të bërë diçka tjetër: nuk gjeti kohën (rastin) e duhur. 4. përcaktoj diçka, zgjidh ose i bie në të pasi e mendoj; e zbuloj pas kërkimesh e studimesh të veçanta; shpik; zbuloj mënyrën a mjetin për të bërë diçka (edhe në njësi frazeologjike): gjetën naftë (mineral); gjej shumën (përfundimin, zgjidhjen); ia gjeti anën (shtegun) (fig.); ia gjeti ilaçin (fig.); ia gjeti verigën (rrëfanën) (diçkaje); ia gjeti vidhat (telat) (dikujt). 5. e zë diku ose e takoj në një gjendje të caktuar: e gjeta në shtëpi; e gjeti në gjumë (edhe fig.); i gjeti librat rrëmujë; mirë ju gjetsha! përshëndetje kur largohemi nga një vend, në të cilin do të kthehemi përsëri. 6. më vjen a më ndodh një e keqe, pësoj (edhe në njësi frazeologjike): e gjeti belaja; gjeta belanë (me dikë a me diçka); ç’e gjeti të shkretin!; i gjeti mushka drutë (fig.); e gjeti si breshka te nallbani. 7. vlerësoj, e quaj: e gjetën të drejtë (të arsyeshme); e gjeti të udhës; iron. nuk qëlloj na atë që duhet, që është më i përshtatshëm ose më i mirë: gjete çfarë të na thuash!; gjete kujt t’ia japësh!; gjeti kishë (xhami) ku të falet! 8. e kam si veti a si aftësi dhe e shfaq kur duhet: gjen guxim (forca); ku e gjen ai këtë të drejtë?! 9. e kërkoj si përligjje për diçka të padrejtë a të parregullt; kërkoj a pres rastin për t’i bërë dikujt një të keqe a për t’i zbuluar anën e dobët: gjen shkak; i gjeti rastin (pikën e dobët). 10. ndiej, përjetoj diçka; bie në një gjendje të caktuar; dëshiroj shumë; më pëlqen: gjej kënaqësi (qetësi); ku ta gjej të vij edhe unë. 11. i shkoj pas mendjes a pas shijes dikujt; merrem vesh me dikë (edhe në njësi frazeologjike): e gjeti fjalën (me dikë); ia gjeti zemrën; i kanë gjetur telat bashkë; kanë gjetur gjuhë të përbashkët; gjeti mendja mendjen; ka gjetur rasa vegshin (keq.); ka gjetur tenxherja kapakun (keq.). 12. etnogr. i drejtohem dikujt për të ngritur një dolli, duke thënë një urim: të kam gjetur me dy shëndete!; ti që më ke gjetur mua, të gjettë e mira! 13. v. III gjymtyrë e parë e disa togjeve të qëndrueshme nga janë formuar emrat prejfoljorë si gjymtyrë të dyta: gjen zbatim zbatohet; gjen shpëtim shpëton; gjen përhapje përhapet; gjen përkrahje përkrahet; gjen vdekjen vdiq. / pës. gjétem.

Në literaturë:
Ismail Kadare, "E Penguara"

...E kishin lënë ashtu në shenjë nderimi për të, siç kishin thënë në fillim, megjithatë ajo s'mund të zgjatej pa fund. Nuk përjashtohej që tradhtare të ishte tjetra, ajo e internuara. Ti që vete e vjen në Tiranë, më gjej një libër prej tij, ashtu e kam punën... Ose as njëra, as tjetra. Një i tretë ndoshta. Si të përmendej, ai ngriti kryet. Në sytë kishte një dritë të keqe, si tek emërtimet e tokës...

Ismail Kadare, "E Penguara"

...Ç’dreqin s'duhej të dinte? Që e pyesnin në hetuesi për të? Për dramën e re që kishte ndër mend të shkruante? Për ndërgjegjen që e vriste, ngaqë po e tradhtonte? A? Ora e qendrës kumboi sip kokës së tij. Duhej të ishte mesditë. Sado që të më shmangesh, do të të gjej, tha me vete. Sado që të më fshihesh, shtoi pas pak. Si të kërkonte t'u largohej tingujve të orës, u kthye prapë andej nga kishte ardhur. Te hyrja e hotel “Dajtit” mëdyshja ishte fare e shkurtër...

Të ngjashme:
gjegj:

gjegj jokal., -a, -ur 1. përgjigjem. 2. edhe kal., dëgjoj; pranoj.

gjel:

gjel,-i m. sh. -a(t) 1. zool. mashkulli i pulës, këndes: gjel fushe; ngrihet me gjelat ngrihet herët në mëngjes; fryhet si gjel (tall.); s’rri gjeli mbi vezë (fj. u.) s’është punë për të, nuk e bën dot ai vetë atë punë; gjeli s’bën vezë (fj. u.). 2. fig. keq. njeri mendjemadh e kapadai: i rri gjel (dikujt) krekoset para tij, nuk e ul kokën, i rri kundër. 3. send në trajtën e këtij shpendi: gjel sheqeri; gjeli i oxhakut. 4. gjymtyrë e parë e disa emërtimeve të pathjeshta për shpendë: gjel deti mashkulli i pulës së detit, gjeldet, misërok; gjel i egër shpend i pyjeve, i ngjashëm me këndesin, me pendë të zeza, e me zë të çjerrë; gjelegër; gjel ujës shpend i egër i ujërave, me qafë të gjatë, me pendë si të murrme; gjelujës.

gjen:

gjen,-i m. sh. -e(t) biol. përbërës i kromozomeve të bërthamës qelizore, që është përçues i tipareve të trashëgueshme në organizmin pasardhës: teoria e gjeneve.

gjeo:

gjeo- fjalëform. pjesë e parë e fjalëve të përbëra me kuptimin “i tokës, i rruzullit ose i kores së tokës” (p.sh. gjeobotanikë, gjeokimi; gjeotektonik etj.).

gjep:

gjep,-i m. sh. -a(t) 1. shkop a gyp i hollë e i shkurtër, i vendosur në sovajkë, ku mbështillet peri; masur. 2. gyp i ngushtë e i shkurtër, ku rrjedh uji ose një lëng; çep; enë me lëfyt të hollë; ibrik: gjepi i kroit (i lugut të mullirit).